Artifex: uw deskundige gids in het culturele landschap.

Vorig jaar ontving het Gemeentemuseum Den Haag de prestigieuze Turing Toekenning voor het tentoonstellingsconcept Alexander Calder. De grote ontdekking, waardoor de realisatie van dit omvangrijke project mogelijk werd. Voor het eerst sinds 1969 is dit voorjaar een groot overzicht te zien van de man die in de naoorlogse jaren in Nederland wordt beschouwd als de belangrijkste Amerikaanse kunstenaar van die tijd. Met zijn magische handen maakt hij van ijzerdraad sierlijke, herkenbare figuren; mensen, dieren en portretten. Tot Calder in 1930 het atelier bezoekt van Mondriaan, met wie hij de liefde voor ritme en jazz deelt. Dit bezoek blijkt een keerpunt in zijn leven en carrière. Voor het eerst ervaart hij hoe vrij kunst kan zijn zonder voorstelling, wanneer het zweeft en danst in de ruimte. Dit inzicht, dat zijn werk zo radicaal verandert, staat centraal in de tentoonstelling.

Van figuratie naar abstractie
Het compleet nagebouwde atelier van Mondriaan aan de Rue du Départ, vormt het middelpunt van de tentoonstelling. Het markeert de overgang in Calders werk van figuratie naar abstractie. Want na het atelierbezoek in 1930, verandert Calder van een spelende, geestige beeldhouwer ineens in een abstract, serieus kunstenaar. Zijn werk verandert rigoureus. Zijn sculpturen bestaan niet langer meer alleen uit ijzerdraad, maar ook uit rode, zwarte of witte bollen. Hij ontwikkelt eerst kleine, maar later steeds groter wordende mobiles, waarin hij telkens op zoek is naar balans en beweging. Deze speelse, optimistische kunst wordt beschreven als ‘een soort balletkunst van gekleurd metaal’ waar een grote positieve kracht vanuit gaat.

Hans Cürlis
In de tentoonstelling is een film te zien die begin jaren ’30 in Nederland vertoond is. Filmmaker Hans Cürlis maakte in 1929 opnames van Alexander Calder die met niets meer dan een nijptang en zijn handen twee circusfiguren in ijzerdraad maakt. Calder wordt ook dan al door zijn materiaalkeuze en werkmethode neergezet als een vernieuwer in de beeldhouwkunst.

Lees hier verder voor meer informatie.